20.12.2021


Klimatyzacja automatyczna - porady Qarsona

Klimatyzacja samochodowa to ju┼╝ standardowe wyposa┼╝enie auta. Jest powszechna nie tylko w du┼╝ych, bogato wyposa┼╝onych modelach, ale i miejskich hatchbackach z segmentu A. Klimatyzacja manualna, cho─ç wci─ů┼╝ ma wielu zwolenników, pojawia si─Ö jednak coraz rzadziej. W nowoczesnych samochodach dominuje klimatyzacja automatyczna, zwalniaj─ůca kierowc─Ö z konieczno┼Ťci regulacji nawiewu i temperatury. Jakie s─ů ró┼╝nice pomi─Ödzy dwoma rodzajami klimatyzacji i który z nich wybra─ç?

Co to jest klimatyzacja?

Zalety klimatyzacji s─ů doskonale znane ka┼╝demu kierowcy. Mo┼╝liwo┼Ť─ç sch┼éodzenia wn─Ötrza samochodu w s┼éoneczny, upalny dzie┼ä to podstawa komfortu za kierownic─ů. Dzi┼Ť trudno sobie wyobrazi─ç powoln─ů jazd─Ö w korkach bez klimatyzacji, a widok uchylonych szyb jest coraz rzadszy. Jak jednak dzia┼éa klimatyzacja samochodowa i dlaczego z czasem traci swoj─ů skuteczno┼Ť─ç?

Zasada dzia┼éania klimatyzacji nie jest skomplikowana i wi─Ökszo┼Ť─ç jej komponentów znajdziemy te┼╝ w… lodówce. Sercem klimatyzacji jest kompresor, który odpowiada za spr─Ö┼╝anie czynnika ch┼éodniczego kr─ů┼╝─ůcego w uk┼éadzie. Najpopularniejszym rodzajem czynnika jest R-134a, cho─ç coraz cz─Ö┼Ťciej zast─Öpuje si─Ö go mniej szkodliw─ů dla ┼Ťrodowiska substancj─ů, znan─ů jako HFO-1234yf. Spr─Ö┼╝ony i gor─ůcy czynnik trafia do skraplacza, czyli ch┼éodnicy klimatyzacji, gdzie owiewany jest zimnym powietrzem. Skroplony czynnik przep┼éywa przez osuszacz, w którym oddzielane s─ů zanieczyszczenia, woda i cz─ůsteczki powietrza.

Nast─Öpnie czynnik w─Ödruje do zaworu rozpr─Ö┼╝nego, gdzie jest gwa┼étownie rozpr─Ö┼╝any. Podczas tej czynno┼Ťci bardzo mocno wych┼éadzany jest parownik, czyli kolejny element uk┼éadu. Przez parownik, czyli niewielk─ů, ┼╝eberkowan─ů ch┼éodnic─Ö, przep┼éywa powietrze dostaj─ůce si─Ö do wn─Ötrza. W ten sposób w kana┼éach wentylacji samochodowej pojawia si─Ö powietrze znacznie zimniejsze ni┼╝ to obecne na zewn─ůtrz samochodu. Rozpr─Ö┼╝ony czynnik powraca do kompresora, gdzie ca┼éy obieg zaczyna si─Ö od nowa. W podobny sposób dzia┼éa lodówka, pompa ciep┼éa czy klimatyzacja domowa.

Klimatyzacja do samochodu – historia uk┼éadu

Cho─ç klimatyzacja samochodowa rozpowszechni┼éa si─Ö na szerok─ů skal─Ö w Europie dopiero w XXI wieku, jej historia jest znacznie d┼éu┼╝sza, ni┼╝ mog┼éoby si─Ö wydawa─ç. Pierwsze konstrukcje pojawia┼éy si─Ö ju┼╝ w 1933 roku, jako dodatek do luksusowych limuzyn produkowanych w USA. Wynalazek ameryka┼äskiego in┼╝yniera Willisa Havilanda Carriera kosztowa┼é 300 dolarów, co by┼éo wówczas ogromnym wydatkiem. W seryjnym zastosowaniu klimatyzacje zago┼Ťci┼éy nieco pó┼║niej, w latach 50. Pierwszym samochodem wyposa┼╝onym seryjnie w ch┼éodzenie wn─Ötrza by┼é Chrysler Imperial Airtemp z 1953 roku.

Ju┼╝ dziesi─Ö─ç lat pó┼║niej, w latach 60., klimatyzacja samochodowa by┼éa w USA powszechna. Ponad po┼éowa samochodów wyje┼╝d┼╝aj─ůcych z salonów by┼éa w ni─ů wyposa┼╝ona. Pierwszym modelom oczywi┼Ťcie daleko by┼éo do wspó┼éczesnych urz─ůdze┼ä – by┼éy toporne i nieregulowane, ale dawa┼éy rze┼Ťkie orze┼║wienie. W Europie dalej dominowa┼éy klasyczne sposoby na wych┼éadzanie wn─Ötrza, czyli uchylanie szyb. Odbudowywana europejska gospodarka mia┼éa inne potrzeby i zamiast luksusowych kr─ů┼╝owników, na rynkach pojawia┼éy si─Ö przede wszystkim ma┼ée i niedrogie samochody u┼╝ytkowe.

Na starym kontynencie klimatyzacja zdoby┼éa szersz─ů popularno┼Ť─ç dopiero w latach 90. Cho─ç system ch┼éodz─ůcy wn─Ötrze pojawi┼é si─Ö ju┼╝ w 1973 roku w Seacie 132, jeszcze na pocz─ůtku XXI wieku wci─ů┼╝ mo┼╝na by┼éo naby─ç auta bez klimatyzacji. Trend ten zmieni┼é si─Ö gwa┼étownie w ci─ůgu ostatnich dwóch dekad i dzi┼Ť ju┼╝ nawet 80% aut wyposa┼╝onych jest w spr─Ö┼╝ark─Ö, parownik, skraplacz i reszt─Ö podzespo┼éów klimatyzacji. Du┼╝y udzia┼é w popularyzacji uk┼éadu ma climatronic, czyli system koncernu Volkswagen, który sta┼é si─Ö niemal synonimem klimatyzacji automatycznej.

Rodzaje klimatyzacji samochodowej

Pierwsze uk┼éady klimatyzacji by┼éy nieregulowane, co oznacza┼éo, ┼╝e klimatyzacj─Ö mo┼╝na by┼éo jedynie w┼é─ůczy─ç lub wy┼é─ůczy─ç. Te systemy szybko zast─ůpiono klimatyzacjami manualnymi, zapewniaj─ůcymi znacznie wi─Ökszy komfort. Regulowane r─Öcznie klimatyzacje dost─Öpne s─ů do dzi┼Ť, a ich zalet─ů jest prostota oraz niska cena.

Zasada dzia┼éania klimatyzacji manualnej jest bardzo prosta. Po wci┼Ťni─Öciu przycisku z napisem AC uruchamiany jest kompresor klimatyzacji, co rozpoczyna obieg czynnika ch┼éodz─ůcego. W ci─ůgu kilku chwil czynnik sch┼éadza parownik, dzi─Öki czemu do wn─Ötrza dostaje si─Ö zimne powietrze. Do regulacji ustawie┼ä klimatyzacji manualnej s┼éu┼╝─ů zazwyczaj trzy pokr─Öt┼éa lub suwaki. Pierwszy z nich steruje kierunkiem nawiewu i pozwala skierowa─ç strumie┼ä na szyby, nogi lub na twarz. Drugim pokr─Öt┼éem klimatyzacji r─Öcznej ustawiana jest pr─Ödko┼Ť─ç wentylatora, a zatem i si┼éa nawiewu. Temperatur─Ö powietrza wpadaj─ůcego do wn─Ötrza ustawia si─Ö trzecim pokr─Öt┼éem, który miesza zimne powietrze z ciep┼éym.

Drugim rodzajem klimatyzacji jest klimatyzacja automatyczna, obecnie znacznie bardziej popularna. Przejmuje ona na siebie wi─Ökszo┼Ť─ç zada┼ä i samoczynnie steruje ustawieniami nawiewów, by utrzyma─ç we wn─Ötrzu komfort termiczny. Robi to na podstawie odczytów z wielu czujników, które rozmieszczone s─ů w samochodzie. Dzi─Öki temu jedynym zadaniem kierowcy jest ustawienie docelowej temperatury. Zalecana temperatura to od 20 do 22 °C, jednak w przypadku wyj─ůtkowo upalnych dni warto ustawi─ç nieco wy┼╝sz─ů. Ró┼╝nica temperatur pomi─Ödzy otoczeniem i wn─Ötrzem samochodu nie powinna by─ç wi─Öksza ni┼╝ 5-7 °C. Klimatyzacje, które jedynie utrzymuj─ů zadan─ů temperatur─Ö, a ich nawiew sterowany jest r─Öcznie, nazywane s─ů pó┼éautomatycznymi.

Klimatyzacja manualna a automatyczna - porady Qarsona

Sterowniki klimatyzacji automatycznej

O komfort we wn─Ötrzu auta dba nie tylko sam uk┼éad klimatyzacji, ale i sterownik zawiaduj─ůcy automatyk─ů. W prostych wersjach temperatura zbierana jest tylko jednym czujnikiem, znajduj─ůcym si─Ö centralnie, co mo┼╝e fa┼észowa─ç rzeczywiste odczucia. Mankamentem wczesnych klimatyzacji automatycznych by┼é te┼╝ nieprzyjemny start systemu. Po uruchomieniu silnika sterownik ustawia┼é bowiem maksymaln─ů pr─Ödko┼Ť─ç nawiewu, przez co z kana┼éów wentylacyjnych bucha┼éo nagrzane powietrze.

Dzi┼Ť klimatyzacj─Ö automatyczne maj─ů znacznie bardziej zaawansowane sterowniki, przewiduj─ůce ró┼╝ne scenariusze, np. konieczno┼Ť─ç odparowania szyb. Klimatyzacja zmienia ustawienia nawiewów w taki sposób, by odczuwalna zmiana temperatury by┼éa jak najszybsza. Dodatkowo robi to na postawie wielu odczytów, analizuj─ůcych powietrze w ró┼╝nych cz─Ö┼Ťciach samochodu. Pomocne s─ů m.in. czujniki nas┼éonecznienia, które uwzgl─Ödniaj─ů nie tylko temperatur─Ö powietrza zewn─Ötrznego, ale i ciep┼éo bij─ůce od s┼éo┼äca. S─ů to najcz─Ö┼Ťciej charakterystyczne grzybki na podszybiu. Nowoczesne systemy kontroluj─ů równie┼╝ jako┼Ť─ç powietrza, by zamkn─ů─ç obieg w przypadku wykrycia zanieczyszcze┼ä, py┼éków lub smogu.

Klimatyzacja jednostrefowa, dwustrefowa czy trójstrefowa?

Kolejnym kamieniem milowym w rozwoju klimatyzacji samochodowej jest podzia┼é kabiny pasa┼╝erskiej na strefy. Powód takiego dzia┼éania jest bardzo wa┼╝ny: pasa┼╝er mo┼╝e odczuwa─ç dan─ů temperatur─Ö inaczej ni┼╝ kierowca. Wed┼éug bada┼ä kobiety odczuwaj─ů niskie temperatury mocniej ni┼╝ m─Ö┼╝czy┼║ni. Aby wi─Öc obie osoby podró┼╝owa┼éy w komfortowych warunkach, musz─ů ustawi─ç inn─ů temperatur─Ö. Podzielenie stref lewo-prawo daje tak─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç. Klimatyzacja dwustrefowa pozwala zró┼╝nicowa─ç temperatur─Ö obu stref nawet o kilka stopni. W rodzinnych SUV-ach i vanach cz─Östo mo┼╝na spotka─ç dodatkow─ů, trzeci─ů stref─Ö, która uniezale┼╝nia pasa┼╝erów tylnego rz─Ödu.

Jak dba─ç o klimatyzacj─Ö samochodow─ů?

Zarówno o klimatyzacj─Ö manualn─ů, jak i automatyczn─ů, trzeba odpowiednio dba─ç. Podstaw─ů s─ů oczywi┼Ťcie regularne wizyty w serwisie. Po pod┼é─ůczaniu klimatyzacji do urz─ůdzenia serwisowego czynnik jest odci─ůgany, osuszany z wody i uzupe┼éniany. Towarzyszy temu zazwyczaj odgrzybianie klimatyzacji oraz wymiana filtra kabinowego. Taki serwis nale┼╝y przeprowadza─ç przynajmniej raz w roku.

Wp┼éyw na stan klimatyzacji ma te┼╝ codzienne u┼╝ytkowanie klimatyzacji. Na kilka minut przed dojazdem do celu warto wy┼é─ůczy─ç klimatyzacj─Ö, by parownik zd─ů┼╝y┼é si─Ö osuszy─ç. W ten sposób zmniejszysz ryzyko rozwoju szkodliwych mikroorganizmów i unikniesz przykrych zapachów we wn─Ötrzu auta. Co ciekawe, z klimatyzacji samochodowej nale┼╝y korzysta─ç równie┼╝ jesieni─ů oraz zim─ů. Oprócz ch┼éodzenia, wa┼╝n─ů funkcj─ů systemu klimatyzacji jest osuszanie powietrza. Uruchamiaj─ůc klimatyzacj─Ö pozb─Ödziesz si─Ö pary wodnej z szyb i nadmiaru wilgoci z kabiny. Co równie wa┼╝ne, regularne w┼é─ůczanie klimatyzacji pomaga tak┼╝e utrzyma─ç spr─Ö┼╝ark─Ö w dobrym stanie. To dlatego, ┼╝e kompresor smarowany jest olejem podczas przep┼éywu czynnika ch┼éodniczego.